İkinci El İşitme Cihazı Alınır mı? Odyolog Gözünden Riskler

Kısa cevap: ikinci el işitme cihazı almanızı önermiyoruz ve bu bir satış taktiği değil. İşitme cihazı gözlük camı gibi kişiye özel ayarlanan bir tıbbi cihazdır; başkasının kaybına göre programlanmış bir cihaz sizin kaybınızda ya yetersiz kalır ya da sesi yanlış yükselterek rahatsızlık verir. Üstelik SGK katkısı yalnızca faturalı sıfır cihaz alımında geçerli olduğu için ikinci elde devletin ödediği pay da masada kalır.

İnternette ikinci el ilan sitelerinde çok sayıda işitme cihazı dolaşıyor ve fiyatlar cazip görünüyor. Bu yazıda neden bu tasarrufun çoğu zaman gerçek olmadığını, hangi durumun istisna sayılabileceğini ve bütçesi kısıtlı olanlar için dürüst alternatifleri anlatıyoruz.

İşitme Cihazı Neden Kişiye Özeldir?

Bir işitme cihazı kutudan çıktığı haliyle çalışan bir ses yükseltici değildir. Odyometri testinizde her frekansta ne kadar kayıp olduğu ölçülür ve cihaz bu haritaya göre programlanır: bas seslerde az, tiz seslerde çok kayıp varsa cihaz yalnızca tizleri belirgin yükseltir. Buna fitting (uygulama) denir ve cihazın gerçek değeri bu ayardadır.

İkinci el bir cihaz önceki sahibinin işitme haritasına göre ayarlıdır. İki kişinin kayıp haritası ve buna karşılık gelen kazanç reçetesi nadiren aynıdır. Cihaz sizin kulağınızda üç şekilde sorun çıkarır:

• Yetersiz yükseltme: Sizin kaybınız öncekinden fazlaysa cihaz "çalışıyor ama duymuyorum" hissi verir.
• Aşırı yükseltme: Tersi durumda sesler rahatsız edici, hatta uzun vadede zararlı olabilir.
• Yanlış frekans dengesi: En sinsi olanı budur; sesler duyulur ama konuşma anlaşılmaz, kullanıcı "cihaz işe yaramıyor" diyerek cihazı çekmeceye kaldırır.

İkinci El Cihaz Yeniden Programlanamaz mı?

Teknik olarak bazı durumlarda programlanabilir, ama pratik engeller var:

1. Cihaz sizin kaybınıza uygun olmayabilir. Her cihazın bir uygulama aralığı vardır; hafif kayıp için üretilmiş bir model ileri kayıpta yetersizdir. İlan sahibi bunu bilemez.
2. Yazılım ve servis erişimi gerekir. Programlama üreticinin yazılımı ve yetkili merkez üzerinden yapılır. Merkezlerin bir kısmı kaynağı belirsiz cihaza işlem yapmaz; garanti kaydı başkasının üzerinde olduğu için servis geçmişi de doğrulanamaz.
3. Cihazın gerçek yaşı ve yıpranması bilinemez. İşitme cihazları günde uzun saatler nem ve terle çalışır. Ortalama kullanım ömrü genellikle beş-altı yıl kabul edilir; ikinci el cihaz bu ömrün hangi noktasında, hoparlörü ve mikrofonu ne durumda, dışarıdan anlaşılmaz.
4. Hijyen. Kulak içi modeller ve kalıplar önceki kullanıcının kulak florasıyla yıllarca temas etmiştir. Kulak içi parçalar kişiye özel üretildiği için zaten size uymaz; uysa bile hijyen açısından önerilmez.

Görünen Fiyat ile Gerçek Maliyet

Tabloyu alt alta topladığınızda ikinci el cihazın "ucuzluğu" çoğu zaman eriyip gidiyor: SGK katkısından vazgeçiyor, garanti ve deneme hakkını kaybediyor, programlama ve parça için ayrıca ödüyorsunuz. Sorunlu çıkarsa başvuracağınız muhatap da yok. Cihaz alırken sık yapılan diğer hataları işitme cihazı alırken sık yapılan hatalar yazısında bulabilirsiniz.

İstisna Var mı?

Aile içi devir düşünülebilecek tek senaryodur: örneğin vefat eden bir yakının nispeten yeni cihazı. Bu durumda bile cihazın sizin kayıp derecenize uygun olup olmadığını bir odyoloğa test ettirmeniz, programlamanın yapılabilirliğini ve kulak içi parçaların yenilenme maliyetini öğrenmeniz gerekir. Bazen sonuç olumlu olur; ama bunu satın almadan önce değil, elinizdeki cihazla klinikte öğrenirsiniz.

Bütçeniz Kısıtlıysa Dürüst Alternatifler

İkinci ele yönelten şey neredeyse her zaman bütçedir ve bunun daha güvenli çözümleri var:

• SGK katkısını sonuna kadar kullanın. Sağlık kurulu raporuyla devlet her yaş grubunda anlamlı bir katkı öder; emeklilerden katılım payı da kesilmez. Süreci SGK raporu adım adım rehberimizde anlattık.
• Giriş segmenti sıfır cihazlara bakın. Her markanın temel işlevleri karşılayan ekonomik serileri vardır. Doğru programlanmış bir giriş segmenti cihaz, yanlış ayarlı bir üst segment ikinci elden her zaman daha iyi sonuç verir. Güncel aralıklar için fiyat rehberimize bakın.
• Ödeme koşullarını sorun. Ödemeyi bölme imkânı merkeze göre değişir; randevu alırken sorun.

Avcılar'daki kliniğimizde testinizi yapıp SGK katkısı düştükten sonra gerçek cebinizden çıkacak tutarı netleştirebiliriz; çoğu danışan aradaki farkın sandığından küçük olduğunu görüyor. Randevu almak için buraya, sorularınız için iletişim sayfamıza uğrayabilirsiniz.