
İşitme Cihazı Bakımı: Günlük Temizlik, Nem ve Pil Yönetimi Rehberi
Kısa cevap
İşitme cihazı bakımı, cihazı her gün kulak kiri ve nemden arındırmak, kullanılmadığında kapatıp kuru bir kapta saklamak, pili ya da şarjı düzenli yönetmek ve belirli aralıklarla odyolog kontrolüne götürmektir. Kulak kiri, kulak akıntısı, nem ve sıcaklık cihaza zarar verebildiği için günlük kısa bir temizlik, arıza çıktıktan sonra yapılan onarımdan daha fazla fark yaratır.
Özetle
- Cihazı her gün yumuşak, kuru bir bez ve üreticinin verdiği fırçayla temizleyin; üreticinin önermediği sıvı ya da temizleyicileri kullanmayın.
- Kullanılmadığında cihazı kapatın, pil kapağını açık bırakın ve nem alıcı bir kapta saklayın.
- Saç spreyi gibi ürünleri cihaz takılıyken kullanmayın, cihazı sıcaktan ve nemden uzak tutun.
- Çinko-hava pilin bandını takmadan hemen önce açın ve pili takmadan önce 1-2 dakika havayla temas ettirin.
- Ses boğuklaşırsa önce filtre ve kulak kiri, hiç ses gelmiyorsa önce pil ya da şarj kontrol edilir.
İşitme cihazı bakımı, cihazın ses kalitesini ve kullanım ömrünü korumak için her gün yapılan kısa temizlik, doğru saklama ve pil yönetimi ile belirli aralıklarla yapılan profesyonel kontrolün toplamıdır. Bu yazı evde yapılacak bakımı adım adım anlatır. Temizlik araçlarının ayrıntılı tanıtımı işitme cihazı bakım ve temizlik sayfasında, pil boyutları ve şarjlı cihazlar işitme cihazı pilleri sayfasında yer alır.
İşitme cihazı bakımı neden önemlidir?
İşitme cihazı kulak kanalında ya da hemen yanında çalışan, kulak kiri, ter ve neme sürekli maruz kalan küçük bir elektronik cihazdır. NIDCD, kulak kirinin ve kulak akıntısının cihaza zarar verebileceğini, cihazın sıcaktan ve nemden uzak tutulmasını, takılıyken saç spreyi gibi ürünlerin kullanılmamasını ve kullanılmadığında kapatılmasını önerir 1. Bakımı ihmal edilen bir cihazda ilk fark edilen şey genellikle sesin boğuklaşması ya da kesilip gelmesidir. Kişi bunu "cihaz bozuldu" ya da "işitmem azaldı" diye yorumlayabilir, oysa çoğu zaman tıkanmış bir filtre ya da nem sorunudur. Helix de kullanıcı bakımını cihaz ömrünü etkileyen etkenlerden biri olarak sayar ve kullanılmadığında cihazın nem alma tabletiyle saklanmasını, kalıbın temizleme tabletleriyle temiz tutulmasını önerir 3. Düzenli bakım ayrıca ayar randevularını daha verimli kılar, çünkü odyolog sorunun cihazdan mı yoksa ayardan mı kaynaklandığını daha kolay ayırır. Bu noktayı daha geniş çerçevede yaz aylarında işitme cihazı kullanımı yazısında açıkladık.
Günlük temizlik nasıl yapılır?
Günlük temizlik birkaç dakika sürer ve cihaz çıkarıldıktan sonra, akşam yapılır.
- Ellerinizi yıkayıp kurulayın; cihazı yumuşak bir yüzeyin üzerinde tutun, düşmesi kırılmasına yol açabilir.
- Cihazın dışını yumuşak, kuru bir bezle silin.
- Mikrofon girişlerini ve hoparlör ucunu üreticinin verdiği küçük fırçayla, cihaz ağzı aşağı bakacak şekilde fırçalayın; böylece kir içeri değil dışarı düşer.
- Kulak arkası cihazda hortumu ve kalıbı, kulak içi cihazda ses çıkışını gözle kontrol edin.
- Cihazı kapatın, pilli cihazda pil kapağını açık bırakın ve nem alıcı bir kapta saklayın.
Üreticinin önermediği sıvı, sprey ya da temizleyicileri cihazın kendisine uygulamayın. Kulak arkası cihazın kalıbı, cihazdan ayrıldıktan sonra üreticinin önerdiği şekilde ayrıca temizlenebilir.
Haftalık ve aylık bakımda neler kontrol edilir?
| Sıklık | Ne yapılır? | Neden? |
|---|---|---|
| Her gün | Dış yüzey silinir, mikrofon ve ses çıkışı fırçalanır, cihaz kurutma kabında saklanır | Kir ve nem birikimini önler |
| Haftada bir | Kir filtresi (wax guard) ve hortum ya da kalıp kontrol edilir, gerekirse filtre değiştirilir | Boğuk ses ve kesilmelerin en sık nedeni tıkanmadır |
| Ayda bir | Kurutma kabının nem alıcısı, pil yuvası ve kontaklar kontrol edilir | Paslanmayı ve temas sorununu erken fark ettirir |
| Odyologun belirlediği aralıkta | Profesyonel temizlik, performans testi ve ayar kontrolü | Cihazın teknik değerlerinin ölçülmesi gerekir 3 |
Pil yönetimi: Pil ne kadar dayanır, ne zaman değişir?
İşitme cihazlarında genellikle çinko-hava piller kullanılır. Boyutlar bant rengiyle ayırt edilir: 10 sarı, 312 kahverengi, 13 turuncu ve 675 mavi bantlıdır 5. Helix, kendi cihazlarında 1,45 V işitme cihazı pilleri kullanıldığını ve bu dört boyutun bulunduğunu belirtir 4. Çinko-hava pil, bandı açıldığında havayla temas ederek çalışmaya başlar; bu yüzden bant takmadan hemen önce açılmalıdır. Rayovac pili takmadan önce yaklaşık bir dakika, Helix yaklaşık iki dakika havayla temas ettirmeyi önerir 64. Pil ömrü tek bir sayıyla verilemez: pil boyutuna, günlük kullanım süresine, Bluetooth yayınına ve cihazın güç ayarına göre değişir. Pil zayıfladığında cihaz uyarı verir; Helix cihazları her 10 dakikada bir 3 bip sesiyle uyarır ve pil 0,95 V düzeyine inince sesi otomatik kapatır 4. Bu yüzden yanınızda yedek pil taşıyın, cihazı kullanmadığınızda kapatın ve uzun süre kullanmayacaksanız pili çıkarıp kapağı açık bırakın 4. Şarjlı cihazlarda ise cihazı her gece şarj ünitesine koymak yeterlidir. Pil boyutlarının ve şarjlı cihazların ayrıntılı karşılaştırması işitme cihazı pilleri sayfasındadır.
Cihaz nemden, terden ve sıcaktan nasıl korunur?
Duş, havuz ve deniz öncesinde cihazı çıkarın; suya dayanıklı olduğu belirtilen modeller de tamamen su geçirmez değildir. Yağmurda ve yoğun terlemede cihazı kısa aralıklarla kuru bir bezle silin. Geceleri cihazı nem alıcı kapta saklamak hem pili hem iç devreleri korur 3. Cihazı arabanın torpidosu, kalorifer üstü ya da doğrudan güneş altı gibi sıcak yerlerde bırakmayın 1. Saç spreyi, parfüm ve güneş kremini cihazı takmadan önce kullanın ve kurumasını bekleyin 1. Cihaz ıslanırsa kapatın, pili çıkarın ve kurutma kabında bekletin; saç kurutma makinesi gibi sıcak kaynaklar kullanmayın. İşitme cihazıyla spor yapmak yazısında aynı başlığı başka bir açıdan ele aldık.
Hangi belirti hangi bakımı gerektirir?
| Belirti | Olası neden | İlk yapılacak |
|---|---|---|
| Hiç ses gelmiyor | Pil bitmiş, ters takılmış ya da şarj yetersiz | Pili değiştirin, yönünü kontrol edin, şarjı tamamlayın |
| Ses boğuk ya da zayıf | Kir filtresi ya da hortum tıkalı, kalıpta kir | Filtreyi değiştirin, kalıbı ve hortumu temizleyin |
| Islık sesi | Cihaz iyi oturmamış, kulak kiri, ayar ihtiyacı | Cihazı yeniden takın; sürerse odyologa başvurun 1 |
| Ses kesilip geliyor | Nem, pil teması | Kurutma kabında bekletin, pil kontaklarını kontrol edin |
| Kendi sesiniz boğuk geliyor | Tıkanma etkisi (oklüzyon) | Odyologa bildirin; ayar ya da kalıp değişikliği gerekebilir 1 |
Bu adımlar sorunu çözmezse cihaz servise gider; onarım ve parça değişimi işitme cihazı revizyonları sayfasında anlatılır. Ayarla ilgili belirtiler işitme cihazı ayarı yazısında ayrıntılıdır.
Profesyonel kontrol ne sıklıkla yapılmalı?
Cihaz teslim edildikten birkaç hafta sonra bir kontrol randevusu planlanır 2. Bu randevuda cihaz temizlenir, ayarlar ilk haftaların deneyimine göre gözden geçirilir. Sonraki kontrollerin aralığını odyolog cihaz tipine, kulak kiri oluşumuna ve kullanım alışkanlıklarına göre belirler. Profesyonel bakımda teknik temizlik, performans testi ve gerekiyorsa yazılım güncellemesi yapılır 3. Avcılar'daki merkez Helix İşitme Cihazları'nın yetkili satış ve uygulama merkezidir; cihazların bakım ve ayarlarını odyolog Neşe Sabancılar yapar. Cihaza yeni başladıysanız alışma süreci yazısı ilk haftalarda neyin normal olduğunu anlatır; cihazın kaç yıl kullanılabileceği işitme cihazı kaç yıl kullanılır sayfasındadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynaklar
- Hearing Aids. National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD/NIH).
- Hearing aids and implants. NHS (National Health Service).
- İşitme cihazı bakımı. Helix İşitme Merkezleri (üretici).
- İşitme Cihazı Pilleri. Helix İşitme Merkezleri (üretici).
- Hearing Aid Batteries. Energizer (pil üreticisi).
- Hearing aid batteries. Rayovac (pil üreticisi).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için bir hekime ve odyoloğa başvurun.