İşitme Cihazı Gerektiğini Nasıl Anlarız? Belirtiler ve Test Sonucu

İşitme cihazına ihtiyaç olup olmadığı, kişinin günlük hayatta yaşadığı zorlanma ile işitme testinin sonucu birlikte değerlendirilerek anlaşılır. Belirtiler sorunun varlığını düşündürür, test ise kaybın derecesini ve türünü gösterir. Bu yazı belirtileri, kendinizi değerlendirmek için bir kontrol listesini, test sonucunun nasıl yorumlandığını ve cihazdan önce doktora gidilmesi gereken durumları anlatır. Kısa bir ön değerlendirme için işitme cihazına ihtiyacım var mı sayfasını da kullanabilirsiniz.

Hangi belirtiler işitme cihazı ihtiyacına işaret eder?

NHS, işitme kaybının her zaman kolay fark edilmediğini belirtir ve yaygın işaretleri şöyle sıralar ¹: başkalarını net duymakta zorlanmak ve özellikle gürültülü ortamlarda söyleneni yanlış anlamak, insanlardan sık sık tekrar istemek, müziği ya da televizyonu başkalarının ihtiyaç duyduğundan daha yüksek sesle dinlemek, telefonda duymakta zorlanmak, sohbeti takip etmekte güçlük çekmek ve dinlerken yoğunlaşmak zorunda kaldığı için yorgun ya da gergin hissetmek. Bu belirtiler tek başına bir cihaz gerektiğini kanıtlamaz; ancak birkaçı birlikte ve haftalardır sürüyorsa bir işitme testi gerekir. NHS ayrıca işitmedeki sorunu bazen kişiden önce bir başkasının fark edebileceğini vurgular ¹. Aileniz televizyonun sesinden yakınıyor ya da "seni çağırdık, duymadın" diyorsa bunu ciddiye almak gerekir. İşitme kaybı çoğunlukla yavaş ilerlediği için kişi duruma farkında olmadan uyum sağlar; dudak okumaya, konuşmayı tahmin etmeye ya da kalabalık ortamlardan kaçınmaya başlar. Bu uyum, sorunun yıllarca ertelenmesine yol açabilir. Benzer bir bakış için işitme yorgunluğu nedir yazısındaki anlatıma bakabilirsiniz.

Kendinizi değerlendirmek için kontrol listesi

Son birkaç ayı düşünerek aşağıdaki soruları yanıtlayın. "Evet" sayısı arttıkça bir işitme testinin gerekliliği de artar.

Bu liste bir tanı aracı değildir. Ön fikir edinmek için online işitme testi de kullanılabilir, ancak bu test de tanı koymaz.

İşitme testi hangi sonucu gösterince cihaz önerilir?

İşitme testi, her kulağın farklı frekanslardaki en hafif sesleri duyma eşiğini desibel (dB HL) cinsinden ölçer ve konuşmayı ayırt etme becerisini değerlendirir. Kaybın derecesi bu eşiklere göre sınıflanır ³:

ASHA, normal işitme için bazı uzmanların 15 yerine 20 ya da 25 dB HL sınırını kullandığını belirtir ³. Dünya Sağlık Örgütü ise iyi duyan kulakta 35 dB'yi aşan kaybı "engelleyici işitme kaybı" olarak tanımlar ². Cihaz kararı tek bir sayıya göre verilmez: aynı eşiklere sahip iki kişiden biri işinde ve sosyal hayatında belirgin zorlanırken diğeri çok az etkilenebilir. Odyolog eşiklerin yanında konuşmayı ayırt etme sonucunu, iki kulak arasındaki farkı ve kişinin günlük dinleme ortamlarını birlikte değerlendirir. Hafif kayıpta karar özellikle kişiseldir; bu konu hafif işitme kaybında işitme cihazı gerekir mi yazısında ayrıntılıdır.

Hangi durumlarda cihazdan önce doktora gidilmeli?

Her işitme sorunu cihazla çözülmez. NHS, işitme kaybının bazen kulak enfeksiyonu ya da kulak kiri tıkanması gibi tedavi edilebilir nedenlerden kaynaklandığını belirtir ¹. Şu durumlarda acil tıbbi değerlendirme önerilir ¹:

• Bir ya da iki kulakta ani işitme kaybı
• Son birkaç gün ya da hafta içinde hızla kötüleşen işitme
• Kulak ağrısı ya da kulaktan akıntıyla birlikte gelen işitme kaybı
• Baş dönmesi ya da çınlamayla birlikte gelen ani kayıp

Ani işitme kaybında zaman önemlidir; ayrıntılar ani işitme kaybı sayfasındadır. Tek kulakta tıkanma hissi ya da kaşıntı varsa önce kulak kiri ve enfeksiyon olasılığı değerlendirilir. Kulak sağlığı için ipuçları yazısı, burada değinilen noktanın devamı niteliğinde.

Değerlendirme randevusunda neler olur?

Randevu genellikle şikâyetlerin dinlenmesiyle başlar: belirtiler ne zaman başladı, tek kulakta mı iki kulakta mı, çınlama ya da baş dönmesi var mı, hangi ortamlarda zorlanıyorsunuz? Ardından kulak kanalına bakılır ve saf ses ile konuşma testleri yapılır. Test türleri işitme testleri sayfasında anlatılır. Sonuçlar odyogram üzerinde size gösterilir ve cihaz gerekip gerekmediği konuşulur. NIDCD, işitme kaybı konusunda soru ya da kaygısı olan yetişkinlerin bir sağlık profesyoneline başvurmasını, ağır ya da karmaşık kayıplarda reçeteli cihazın gerekebileceğini belirtir ⁴.

Cihaz gerekiyorsa sıradaki adımlar neler?

Test cihaz ihtiyacını gösterdiyse sıradaki adımlar model ve teknoloji kademesinin seçimi, cihazın günlük yaşamda denenmesi ve ilk haftalardaki alışma dönemidir. Bu adımlar sırasıyla işitme cihazı seçerken nelere dikkat edilmeli, işitme cihazı deneme süreci ve işitme cihazı alışma süreci yazılarında anlatılır. Cihazın günlük hayata neler kazandırdığını ve neyi yapamadığını işitme cihazının avantajları yazısında bulabilirsiniz.