İşitme Cihazının (Kulak Cihazı) Avantajları: Ne Kazandırır, Neyi Yapamaz?

İşitme cihazı, işitme kaybı olan bir kişinin konuşmayı ve çevre seslerini daha iyi duyması için sesleri güçlendiren, kulağın arkasına ya da içine takılan küçük bir elektronik cihazdır. Günlük dilde "kulak cihazı", "dinleme cihazı" ya da "duyma cihazı" da denir. Bu yazı cihazın günlük hayata neler kazandırdığını ve neyi yapamadığını anlatır; gerçekçi bir beklenti, cihazla barışık olmanın ilk adımıdır. "Dinleme cihazı" adının neyi kapsadığı ve basit ses yükselticilerden farkı için ses dinleme cihazı yazısına bakabilirsiniz.

Kulak cihazı ve işitme cihazı aynı şey mi?

Evet, aynı şeydir. "Kulak cihazı" halk arasında kullanılan bir addır; tıbbi metinlerde, reçetelerde ve SGK işlemlerinde "işitme cihazı" terimi geçer. Her işitme cihazında bir mikrofon, bir yükselteç ve bir hoparlör bulunur: mikrofon sesi alır, yükselteç güçlendirir, hoparlör kulağa iletir ¹. Günümüz cihazlarının çoğu dijitaldir ve bazı frekansları diğerlerinden daha fazla güçlendirecek şekilde programlanabilir; bu sayede cihaz kişinin işitme testindeki kayıp biçimine göre ayarlanır ¹. Kulak cihazı adı bazen kulak termometresi ya da kulak temizleme aleti gibi başka ürünler için de kullanılır; işitme desteği arıyorsanız aramanızı "işitme cihazı" terimiyle yapmak daha doğru sonuç verir. Cihaz tipleri kulak arkası, kulağın içine yerleşen ve kanal içine yerleşen modeller olarak ayrılır; hangi tipin kime uygun olduğu işitme cihazı modelleri sayfasında karşılaştırılır.

İşitme cihazının günlük hayata katkıları nelerdir?

İşitme cihazı işitmeyi kusursuz yapmaz, ancak sesleri daha yüksek ve daha net kılarak işitme kaybının günlük hayattaki etkisini azaltır. NHS, işitme cihazının şu konularda yardımcı olabileceğini sıralar ²:

• Kapı zili ve telefon gibi gündelik sesleri duymak
• Konuşmayı daha iyi anlamak
• İnsanlarla konuşurken kendinizi daha güvende hissetmek ve farklı ortamlarda sohbeti takip etmek
• Müziği ve televizyonu çevrenizdekiler için de rahat bir ses düzeyinde dinlemek

Bunlara ek olarak pek çok kullanıcı, konuşmayı anlamak için daha az çaba harcadığını ve gün sonunda daha az yorulduğunu anlatır. Dünya Sağlık Örgütü, hafiften ileri dereceye kadar işitme kaybı olan kişilerin genellikle konuşma diliyle iletişim kurduğunu ve işitme cihazı, koklear implant, diğer yardımcı cihazlar ile altyazıdan fayda görebildiğini belirtir ³. Buna rağmen NIDCD'ye göre işitme cihazından fayda görecek her beş kişiden yalnızca biri cihaz kullanıyor ¹. NHS de cihazı ne kadar erken alırsanız o kadar çok fayda göreceğinizi, işitme çok kötüleşene kadar beklememeyi önerir ².

İşitme cihazı hangi işitme kaybında en çok işe yarar?

NIDCD'ye göre işitme cihazları en çok iç kulaktaki küçük duyu hücrelerinin (tüy hücreleri) hasarından kaynaklanan sensörinöral işitme kaybında yararlıdır. Bu hasar yaşlanma, gürültü, hastalık ya da bazı ilaçlar nedeniyle oluşabilir. Cihaz kulağa giren ses titreşimlerini büyütür, kalan tüy hücreleri bu büyük titreşimleri algılayıp sinir sinyaline çevirir. Hasar arttıkça gereken güçlendirme de artar; ancak güçlendirmenin pratik bir sınırı vardır ¹. NHS de işitme cihazının ancak bir miktar işitme kalmışsa yardımcı olduğunu belirtir ². Kulak kiri tıkanması ya da kulak enfeksiyonu gibi nedenlerde ise önce tedavi gerekir; bu durumlarda işitme çoğu zaman tedaviyle düzelir. Bu yüzden cihazdan önce işitme testi ve kulak muayenesi yapılır. Kayıp türleri işitme kaybı türleri sayfasında anlatılır.

İşitme cihazının yapamadıkları nelerdir?

İki kulağa cihaz takmanın avantajı nedir?

İki kulakta da işitme kaybı varsa genellikle iki cihaz önerilir. NIDCD'ye göre iki cihaz beyne daha doğal bir sinyal verir; iki kulakla duymak konuşmayı anlamaya ve sesin nereden geldiğini bulmaya yardım eder ¹. Bu özellikle kalabalık ortamda, trafikte ve grup sohbetlerinde fark edilir. Tek kulakta kayıp varsa karar test sonucuna göre verilir; tek taraflı kayıp için tek kulak işitme kaybı sayfasına bakabilirsiniz.

Avantajlardan tam yararlanmak için ne gerekir?

Cihazın sağladığı fayda büyük ölçüde üç şeye bağlıdır: doğru seçim, doğru ayar ve düzenli kullanım. Seçimin uygulama adımları işitme cihazı seçerken nelere dikkat edilmeli, ilk haftalar alışma süreci, ince ayarlar işitme cihazı ayarı, günlük temizlik ve pil yönetimi işitme cihazı bakımı yazılarında anlatılır. Cihaza ihtiyacınız olup olmadığından emin değilseniz işitme cihazı gerektiğini nasıl anlarız yazısı karar için gereken bilgileri özetler.