
İşitme Testi Nasıl Yapılır? Randevu Günü Adım Adım ve Sonuçlar
Kısa cevap
İşitme testi, odyoloğun şikayetlerinizi dinleyip kulak yolunuzu kontrol ettikten sonra kulaklıkla verilen tonlara ve kelimelere verdiğiniz tepkileri ölçtüğü ağrısız bir değerlendirmedir. Randevu genellikle ön görüşme, otoskopik bakı, saf ses odyometrisi, konuşma odyometrisi ve gerekirse orta kulak testiyle ilerler. Toplam süre çoğu kişide 15 dakika ile 1 saat arasındadır; sonuç odyogramda gösterilir ve çoğunlukla aynı gün birlikte yorumlanır.
Özetle
- Testten önceki saatlerde yüksek sesten uzak durmak ve eski sonuçları getirmek ölçümün güvenilirliğini artırır.
- Randevu ön görüşme, kulak yolu kontrolü, saf ses ve konuşma odyometrisi ve sonucun anlatılmasıyla ilerler.
- Saf ses testinde tahminle değil, sesi duyduğunuzu düşündüğünüz anda tepki vermeniz gerekir.
- Odyogramda işaretler aşağı indikçe işitme kaybı artar; sağ kulak genellikle O, sol kulak X ile gösterilir.
- Sonuca göre takip, KBB yönlendirmesi ya da işitme cihazı değerlendirmesi gibi bir sonraki adım belirlenir.
İşitme testi, ağrısız ve kısa bir değerlendirmedir; çoğu kişi için randevu, bir ön görüşme, kulak yolunun kontrolü, kulaklıkla yapılan ton ve kelime testleri ve sonucun birlikte konuşulmasıyla tamamlanır. Bu yazı test türlerini tek tek anlatmak yerine, randevu gününü sırasıyla ve elinize verilen sonucun nasıl okunacağını anlatıyor. Testlerin genel tanıtımı için işitme testleri sayfasına bakabilirsiniz. Testlerin güvenliğiyle ilgili sık sorulan sorular işitme testi zararlı mı yazısında yanıtlanıyor.
İşitme testine gitmeden önce nasıl hazırlanmalısınız?
İşitme testi için özel bir diyet ya da ilaç ayarı gerekmez, ancak birkaç küçük hazırlık sonucun daha güvenilir çıkmasını sağlar. Testten önceki saatlerde çok yüksek sese maruz kalmamaya çalışın; konser, gürültülü iş ortamı ya da yüksek sesle kulaklık kullanımı işitmede geçici bir düşüşe yol açabilir ve eşikleri olduğundan kötü gösterebilir. Kulağınızı kulak çubuğuyla temizlemeye çalışmayın; kir daha derine itilebilir. Kulak yolu kirle tamamen tıkalıysa önce temizlenmesi gerekebilir, bunun testi nasıl etkilediğini kulak kiri ve işitme testi yazısında anlattık. Daha önce yapılmış işitme testleriniz varsa yanınızda getirin, çünkü karşılaştırma yapılabilmesi değişimin hızını gösterir. Kullandığınız ilaçların listesi, kulak ameliyatı ya da sık kulak iltihabı öyküsü de ön görüşmede işe yarar. İşitme cihazı kullanıyorsanız cihazınızı da getirin.
Yanınıza almanız faydalı olanlar:
- Varsa eski odyogram ve hastane raporları
- Kullandığınız ilaçların adları
- İşitme cihazınız ve şarj aleti ya da pilleri
- Şikayetlerinizi not ettiğiniz kısa bir liste (hangi ortamda, hangi kulakta, ne zamandan beri)
- Mümkünse günlük konuşmalarınızı bilen bir yakınınız
İlk kez bir odyoloğa gidecekseniz, randevuda sorabileceğiniz soruların listesi ilk odyolog ziyareti yazısında yer alıyor.
Randevu günü adım adım ne olur?
Randevu genellikle şu sırayla ilerler. Hangi testlerin yapılacağı şikayetinize ve ilk bulgulara göre değişir; aşağıdaki süreler yaklaşık değerlerdir.
| Adım | Ne yapılır? | Sizden beklenen | Yaklaşık süre |
|---|---|---|---|
| 1. Ön görüşme | Şikayet, süre, hangi kulak, çınlama, baş dönmesi, ilaç ve gürültü öyküsü sorulur | Açık ve somut örnekler vermek | 5-10 dakika |
| 2. Kulak yolunun kontrolü | Otoskop denen ışıklı aletle kulak yolu ve kulak zarına bakılır | Başınızı sabit tutmak | Birkaç dakika |
| 3. Saf ses odyometrisi | Kulaklıkla farklı perdelerde tonlar verilir, ardından kemik yolu ölçülür | Sesi her duyduğunuzda tepki vermek | 15-30 dakika |
| 4. Konuşma odyometrisi | Kelimeler farklı şiddetlerde dinletilir ve tekrar etmeniz istenir | Duyduğunuz kelimeyi tahmin etmeden söylemek | 10-15 dakika |
| 5. Orta kulak testi (gerekirse) | Kulak yoluna konan uçla kulak zarının hareketi ölçülür | Konuşmadan ve yutkunmadan beklemek | Birkaç dakika |
| 6. Sonucun anlatılması | Odyogram birlikte okunur, sonraki adım konuşulur | Soru sormak | 10-15 dakika |
Saf ses testi işitme eşiklerinizi bulur; nasıl yapıldığını saf ses odyometrisi yazısında ayrıntılı anlattık. Konuşmayı anlama düzeyi ise konuşma odyometrisi ile ölçülür. Kulak dolgunluğu, sık iltihap ya da hava ve kemik yolu arasında fark varsa orta kulağı değerlendiren timpanometri istenebilir. Tüm randevu çoğu kişide 15 dakika ile 1 saat arasında tamamlanır.
Test sırasında nasıl tepki vermelisiniz?
Saf ses testinde amaç, her perdede duyabildiğiniz en hafif sesi bulmaktır. Bu yüzden sesler bilerek çok kısılır ve bazılarını duyup duymadığınızdan emin olamazsınız; bu normaldir. Sesi duyduğunuzu düşündüğünüz anda düğmeye basın ya da elinizi kaldırın, ama ses gelmeden tahminle tepki vermeyin. Ritim tutturmaya çalışmak sonucu yanıltır, çünkü tonlar düzensiz aralıklarla verilir. Kulak çınlamanız varsa bunu baştan söyleyin; odyolog çınlamaya benzemeyen sinyaller kullanarak ayırt etmenizi kolaylaştırabilir. Test sırasında diğer kulağa hışırtı benzeri bir gürültü verilebilir. Buna maskeleme denir ve amacı, güçlü sesin test edilmeyen kulak tarafından duyulmasını önlemektir. Gürültüyü görmezden gelip yalnız tonlara tepki vermeniz istenir. Konuşma testinde kelimeyi tam anlamadıysanız duyduğunuz kadarını söyleyin; yarım cevap da ölçüme katkı sağlar. Yorulduğunuzu hissederseniz kısa bir mola istemek sonucun doğruluğunu artırır.
Sonuç kağıdı (odyogram) nasıl okunur?
Odyogram, işitme eşiklerinizin grafiğidir. Yatay eksende frekans, yani sesin perdesi soldan sağa kalından inceye doğru (çoğunlukla 250 ile 8000 Hz arası) yer alır. Dikey eksende şiddet, yani sesin yüksekliği dB HL cinsinden yukarıdan aşağıya doğru artar. Grafikte işaretler ne kadar yukarıdaysa işitme o kadar iyidir; aşağı indikçe o perdeyi duymak için daha yüksek ses gerekir. Sağ kulak genellikle kırmızı "O", sol kulak mavi "X" ile gösterilir. Kemik yolu için "<" ve ">" ya da köşeli işaretler kullanılır. Hava yolu ve kemik yolu işaretleri birbirine yakınsa sorun çoğunlukla iç kulakta ya da sinirdedir; aralarında belirgin açıklık varsa ses iç kulağa ulaşmadan engelleniyor olabilir. İşaretlerin sağa doğru aşağı inmesi, yani ince seslerde kayıp, en sık görülen tablolardan biridir ve kelimelerin karışmasına yol açar. Derece adları için Dünya Sağlık Örgütü sınıflamasını işitme kaybı türleri ve dereceleri rehberinde tablo halinde verdik.
| Odyogramda gördüğünüz | Ne anlama gelebilir? |
|---|---|
| Tüm işaretler üst bölgede ve iki kulak benzer | İşitme eşikleri normal sınırda |
| İşaretler sağa doğru aşağı iniyor | Yüksek frekanslarda kayıp; yüksek frekanslı işitme kaybı |
| Kemik yolu iyi, hava yolu aşağıda | İletim tipi kayıp olasılığı; orta kulak ya da kulak yolu |
| İki kulak arasında belirgin fark | Asimetrik kayıp; hekim değerlendirmesi gerekir |
| Konuşma ayırt etme yüzdesi düşük | Sesler duyulsa da kelimeler karışıyor olabilir |
Grafiği daha ayrıntılı okumak isterseniz odyogram nasıl okunur rehberine bakabilirsiniz.
Sonuçtan sonra hangi kararlar verilir?
Odyogram tek başına tanı koymaz, ama sonraki adımı belirler. İşitme normal çıkarsa ve şikayetiniz yoksa, ileride karşılaştırma için sonucu saklamanız yeterlidir. Kemik yolu iyi, hava yolu düşükse ya da kulakta ağrı, akıntı varsa kulak burun boğaz hekimine yönlendirme yapılır; bu tür kayıpların bir kısmı tedaviyle düzelebilir. İki kulakta benzer, kalıcı görünen iç kulak tipi kayıpta işitme cihazının fayda sağlayıp sağlamayacağı konuşulur ve günlük yaşamdaki zorluklarınız dikkate alınır. Tek kulakta belirgin ya da hızla artan kayıp, kulak çınlamasıyla birlikte tek taraflı düşüş veya birkaç gün içinde gelişen kayıp hekim değerlendirmesi gerektirir. Ani gelişen kayıp acildir; ne yapılacağını ani işitme kaybı: acil durum ve tedavi yazısında anlattık. Hangi uzmana hangi sırayla gidileceğini merak ediyorsanız odyolog mu KBB mi yazısı yol gösterir.
Evde yapılan işitme testi randevu gününden farklı mı?
Evde yapılan değerlendirme, merkeze gelmekte zorlanan kişiler için bir ön değerlendirme ve tarama imkanıdır. Ortam gürültüsü kontrol edilemediği için sonuçlar sessiz bir test odasındaki ölçümle aynı kesinlikte değildir; şüpheli bir bulgu çıkarsa merkezde ya da hastanede tam değerlendirme önerilebilir. Kimler için uygun olduğunu evde işitme testi yazısında bulabilirsiniz. İnternetteki testler ise yalnızca farkındalık sağlar; online işitme testi sonucunuz ne olursa olsun tanı yerine geçmez.
Sık yapılan hatalar
- Test öncesi gürültülü bir ortamda bulunmak. Geçici eşik kaymaları sonucu kötü gösterebilir.
- Tahminle düğmeye basmak. Eşikler olduğundan iyi çıkar ve cihaz ayarı yanlış yönlenir.
- Çınlamayı söylememek. Odyolog test sinyalini buna göre seçebilir.
- Eski sonuçları getirmemek. Değişimin hızı, tek bir ölçümden daha çok şey anlatır.
- Sonucu sormadan çıkmak. Odyogramınızdaki derece, tür ve sonraki adım size açıkça anlatılmalıdır.
Randevu ve bilgi
Saf ses ve konuşma odyometrisi için Avcılar merkezinde ve Bursa Osmangazi şubesinde randevu ile değerlendirme yapılır. Uygun gün ve saat için randevu sayfasını, adres ve ulaşım için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynaklar
- Hearing Screening. American Speech-Language-Hearing Association (ASHA).
- Hearing tests. NHS.
- Types of Hearing Tests. American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) halk bilgilendirme sitesi.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için bir hekime ve odyoloğa başvurun.